wikiadmin
در کمپرسورهای اسکرو روغنی، دمای روغن یکی از مهم‌ترین عوامل سلامت دستگاه است. روغن خیلی داغ باعث خاموشی و خرابی می‌شود و روغن خیلی سرد هم مشکل‌ساز است. قطعه‌ای که این تعادل را برقرار می‌کند شیر ترموستاتیک کمپرسور اسکرو است. در این مقاله از ویکی کمپرسور توضیح داده‌ایم این شیر چه کاری انجام می‌دهد، چطور خراب می‌شود و چه زمانی باید آن را تعویض کرد.
چرا کنترل دمای روغن در کمپرسور اسکرو مهم است؟
در کمپرسور اسکرو روغنی، روغن بین روتورها تزریق می‌شود تا آب‌بندی کند، قطعات را روان‌کاری کند و گرمای تراکم را جذب کند. سپس روغن داغ از هوا جدا، خنک و دوباره به چرخه برمی‌گردد. برای آشنایی با انواع این کمپرسورها مقاله آشنایی با انواع کمپرسور اسکرو را بخوانید.
- اگر روغن بیش از حد داغ شود: روغن زودتر اکسید و کارکرده می‌شود، کیفیت روان‌کاری کم می‌شود و دستگاه با خطای دمای بالا خاموش می‌شود.
- اگر روغن بیش از حد سرد بماند: رطوبت هوای فشرده داخل مخزن روغن به آب تبدیل می‌شود، روغن شیری‌رنگ می‌شود و به یاتاقان‌ها و روتورها آسیب می‌رسد.
شیر ترموستاتیک چطور کار می‌کند؟
شیر ترموستاتیک یک شیر سه‌راهه است که روغن را بر اساس دمایش هدایت می‌کند. داخل آن یک المان حساس به دما (معمولاً از نوع واکس) قرار دارد که با گرم شدن منبسط می‌شود و مسیر روغن را تغییر می‌دهد.
- هنگام شروع کار و روغن سرد: شیر روغن را مستقیم و بدون عبور از کولر به سمت ایرند می‌فرستد تا دستگاه سریع‌تر به دمای کار برسد.
- با بالا رفتن دما: المان باز می‌شود و بخشی از روغن به کولر روغن هدایت می‌شود.
- در دمای کامل کار: بیشتر یا همه روغن از کولر عبور می‌کند و دما در محدوده مناسب ثابت می‌ماند.
دمای شروع باز شدن شیر بسته به طراحی سازنده متفاوت است و معمولاً در محدوده‌ای انتخاب می‌شود که هم از تشکیل آب جلوگیری کند و هم روغن بیش از حد داغ نشود. مدار روغن و جایگاه این شیر را در صفحه مدار روغن کمپرسور اسکرو در سایت Hoerbiger می‌توانید ببینید.
علائم خرابی شیر ترموستاتیک
۱. داغ کردن و خاموشی با خطای دمای بالا
اگر شیر در حالت بسته گیر کند، روغن به کولر نمی‌رود و دمای آن مدام بالا می‌رود. البته کولر کثیف، روغن کم و فن خراب هم همین علامت را دارند و باید جداگانه بررسی شوند.
۲. دیر گرم شدن دستگاه و دمای پایین روغن
اگر شیر در حالت باز گیر کند، روغن حتی در شروع کار از کولر عبور می‌کند و دستگاه به دمای کار نمی‌رسد، به‌خصوص در هوای سرد.
۳. آب در روغن و روغن شیری‌رنگ
این یکی از جدی‌ترین علائم است. وقتی دمای روغن پایین بماند، رطوبت هوا داخل روغن میعان می‌شود. روغن شیری‌رنگ باید سریعاً تعویض و علت آن برطرف شود.
۴. نوسان زیاد دما
بالا و پایین رفتن غیرعادی دما در حین کار می‌تواند نشانه چسبیدن یا کندی المان شیر باشد.
نگهداری و تعویض شیر ترموستاتیک
- روغن را طبق برنامه سازنده تعویض کنید؛ روغن کارکرده و لجن‌دار باعث گیر کردن شیر می‌شود.
- در سرویس‌های اساسی، المان شیر را بازدید و در صورت لزوم تعویض کنید.
- کولر روغن را تمیز نگه دارید تا شیر مجبور به کار در شرایط سخت نباشد.
- هنگام تعویض، المان با دمای کاری مشخص‌شده سازنده را استفاده کنید؛ عدد آن روی بدنه یا کیت حک شده است.
کیفیت و زمان تعویض روغن نقش مستقیمی در سلامت این شیر دارد. در این باره مقاله لزوم تعویض به موقع روغن کمپرسور باد را بخوانید.
عیب‌یابی گام‌به‌گام داغ کردن کمپرسور اسکرو
داغ کردن کمپرسور اسکرو همیشه به شیر ترموستاتیک مربوط نیست. قبل از تعویض این شیر، این موارد را به ترتیب بررسی کنید:
- سطح روغن: روغن کم، توان جذب گرما را پایین می‌آورد. سطح روغن را در حالت خاموش و طبق نشانگر بررسی کنید.
- تمیزی کولر روغن: گرد و غبار و چربی روی پره‌های کولر، تبادل حرارت را به‌شدت کم می‌کند.
- عملکرد فن خنک‌کن: جهت چرخش، سالم بودن پره‌ها و تسمه یا موتور فن را کنترل کنید.
- تهویه اتاق کمپرسور: اگر هوای گرم خروجی دوباره به ورودی دستگاه برگردد، دما بالا می‌رود.
- فیلتر روغن: فیلتر گرفته جریان روغن را کم می‌کند.
- شیر ترموستاتیک: اگر همه موارد بالا سالم بود، دمای لوله ورودی و خروجی کولر را بسنجید. اگر کولر سرد مانده و روغن داغ است، شیر احتمالاً روغن را به کولر نمی‌فرستد.
تأثیر دمای محیط بر عملکرد شیر ترموستاتیک
در تابستان و در اتاق‌های کم‌تهویه، کمپرسور اسکرو بیشتر در معرض داغ کردن است و شیر ترموستاتیک بیشتر وقت روغن را به سمت کولر می‌فرستد. در زمستان و در محیط‌های سرد، خطر برعکس است: دستگاه دیر گرم می‌شود و احتمال جمع شدن آب در روغن بالا می‌رود، به‌خصوص اگر کمپرسور دوره‌های کاری کوتاه داشته باشد. به همین دلیل:
- اتاق کمپرسور را طوری طراحی کنید که در تابستان هوای تازه کافی و در زمستان دمای مناسب داشته باشد.
- در مصرف‌های کم و پراکنده، از روشن و خاموش شدن‌های خیلی کوتاه پرهیز کنید.
- در فصل سرد رنگ و شفافیت روغن را با دقت بیشتری زیر نظر داشته باشید.
شیر ترموستاتیک و سنسور دما چه فرقی دارند؟
این دو قطعه گاهی با هم اشتباه گرفته می‌شوند. شیر ترموستاتیک یک قطعه مکانیکی است که مسیر روغن را بر اساس دما تغییر می‌دهد و به برق نیازی ندارد. سنسور دما فقط دمای روغن یا هوای خروجی را اندازه می‌گیرد و به کنترلر گزارش می‌دهد تا در صورت عبور از حد مجاز، دستگاه را متوقف کند. اگر دستگاه با خطای دمای بالا خاموش می‌شود، ممکن است دما واقعاً بالا باشد یا سنسور خراب باشد؛ مقایسه با یک دماسنج دستی کمک می‌کند علت را پیدا کنید.
سوالات متداول درباره شیر ترموستاتیک کمپرسور اسکرو
شیر ترموستاتیک کمپرسور اسکرو در چه دمایی باز می‌شود؟
دمای باز شدن به طراحی سازنده بستگی دارد و روی المان یا کیت تعمیر آن درج شده است. برای تعویض حتماً المان با همان دمای مشخص‌شده استفاده کنید.
آیا می‌توان کمپرسور را بدون شیر ترموستاتیک کار کرد؟
خیر. حذف شیر باعث می‌شود روغن یا همیشه سرد بماند و آب جمع کند، یا کنترل دما از دست برود. این کار عمر ایرند را کوتاه می‌کند.
چرا روغن کمپرسور اسکرو شیری‌رنگ شده است؟
روغن شیری‌رنگ معمولاً نشانه آب در روغن است که می‌تواند از دمای پایین روغن (خرابی شیر ترموستاتیک)، کار کوتاه‌مدت و پشت سر هم یا رطوبت بالای محیط باشد.
تعمیر شیر ترموستاتیک ممکن است یا باید تعویض شود؟
در بیشتر مدل‌ها المان داخلی و اورینگ‌ها به‌صورت کیت تعمیر عرضه می‌شوند و تعویض کامل بدنه لازم نیست.
جمع‌بندی
شیر ترموستاتیک قطعه‌ای کوچک ولی حیاتی در کمپرسور اسکرو است که دمای روغن را در محدوده درست نگه می‌دارد. داغ کردن، دیر گرم شدن یا شیری شدن روغن نشانه‌هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. برای عیب‌یابی کمپرسور اسکرو خود با کارشناسان ویکی کمپرسور تماس بگیرید.
