wikiadmin
روی گیج پمپ باد عددهایی مثل ۸ بار یا ۱۲۰ PSI می‌بینید، اما فشار مناسب برای کار شما چقدر است؟ آیا هرچه فشار بیشتر باشد بهتر است؟ در این مقاله از ویکی کمپرسور توضیح داده‌ایم فشار پمپ باد با چه واحدهایی اندازه‌گیری می‌شود، حداکثر فشار مجاز چیست، برای هر کار چه فشاری لازم است و پرشر سوئیچ را چطور تنظیم کنیم.
واحدهای فشار در کمپرسور باد
فشار کمپرسور معمولاً با دو واحد نوشته می‌شود:
- بار (bar): واحد رایج در ایران و اروپا. یک بار تقریباً برابر فشار هوای سطح دریاست.
- PSI: پوند بر اینچ مربع، رایج در دستگاه‌های آمریکایی و چینی.
هر بار تقریباً برابر ۱۴.۵ PSI است و هر PSI حدود ۰.۰۶۹ بار. تعریف دقیق این واحد را در صفحه PSI در ویکی‌پدیا می‌توانید ببینید.
| بار | PSI (تقریبی) |
|---|---|
| ۲ | ۲۹ |
| ۴ | ۵۸ |
| ۶ | ۸۷ |
| ۷ | ۱۰۲ |
| ۸ | ۱۱۶ |
| ۱۰ | ۱۴۵ |
| ۱۲ | ۱۷۴ |
فشار کاری و حداکثر فشار پمپ باد چه فرقی دارند؟
حداکثر فشار بیشترین فشاری است که کمپرسور مخزن را تا آن پر می‌کند (فشار قطع پرشر سوئیچ). فشار کاری فشاری است که ابزار شما به آن نیاز دارد و با رگلاتور تنظیم می‌شود. بیشتر کمپرسورهای پیستونی تک‌مرحله‌ای تا حدود ۸ بار و مدل‌های دومرحله‌ای تا حدود ۱۰ تا ۱۲ بار فشار می‌سازند.
نکته مهم این است که فشار بالاتر همیشه بهتر نیست. ابزاری که برای ۶ بار طراحی شده، با ۸ بار زودتر خراب می‌شود و مصرف هوا و برق هم بالا می‌رود.
برای هر کار چه فشاری لازم است؟
| کاربرد | فشار تقریبی |
|---|---|
| باد لاستیک سواری | حدود ۲ تا ۲.۵ بار (طبق جدول خودرو) |
| پیستوله رنگ معمولی | حدود ۳ تا ۴ بار |
| پیستوله HVLP | فشار پایین در سر پیستوله، طبق دفترچه |
| منگنه و میخ‌کوب بادی | حدود ۵ تا ۷ بار |
| آچار بکس بادی | حدود ۶ تا ۷ بار |
| سندبلاست سبک | حدود ۵ تا ۷ بار |
همیشه فشار توصیه‌شده در دفترچه ابزار را ملاک قرار دهید. یادتان باشد علاوه بر فشار، دبی هوا هم مهم است؛ اگر کمپرسور دبی کافی نداشته باشد، فشار هنگام کار افت می‌کند. دلایل این افت را در مقاله دلایل افت فشار کمپرسور باد توضیح داده‌ایم.
تنظیم پرشر سوئیچ پمپ باد
پرشر سوئیچ دو عدد مهم را کنترل می‌کند: فشار قطع (خاموش شدن موتور) و فشار وصل (روشن شدن دوباره). اختلاف این دو معمولاً حدود ۲ بار است؛ مثلاً قطع در ۸ و وصل در ۶ بار.
- دستگاه را خاموش کنید و دوشاخه را از برق بکشید.
- درپوش پرشر سوئیچ را باز کنید. معمولاً پیچ بزرگ‌تر فشار قطع و پیچ کوچک‌تر اختلاف قطع و وصل را تنظیم می‌کند.
- پیچ را کم‌کم (نیم دور) بچرخانید، درپوش را ببندید و دستگاه را تست کنید.
- عدد قطع را روی گیج مخزن بخوانید و در صورت نیاز مراحل را تکرار کنید.
هشدار: فشار قطع هرگز نباید از فشار مجاز درج‌شده روی پلاک مخزن بیشتر شود. اگر اختلاف قطع و وصل خیلی کم تنظیم شود، موتور مدام خاموش و روشن می‌شود و زودتر می‌سوزد. ارتباط این موضوع با زمان کار و استراحت دستگاه را در مقاله چرخه وظیفه کمپرسور باد چیست؟ بخوانید.
فشار نسبی و فشار مطلق؛ چرا گیج در حالت خاموش صفر نشان می‌دهد؟
گیج‌های کمپرسور فشار نسبی را نشان می‌دهند؛ یعنی فشار را نسبت به هوای اطراف اندازه می‌گیرند. به همین دلیل وقتی مخزن خالی است گیج صفر نشان می‌دهد، در حالی که داخل مخزن هنوز هوا با فشار جو (حدود ۱ بار مطلق) وجود دارد. در کاتالوگ‌های فنی گاهی فشار به‌صورت «bar(g)» برای فشار نسبی و «bar(a)» برای فشار مطلق نوشته می‌شود. در کار روزمره با پمپ باد، تقریباً همیشه منظور فشار نسبی است.
فشار و دبی؛ دو عدد که باید با هم دیده شوند
خیلی‌ها فقط به حداکثر فشار پمپ باد نگاه می‌کنند، اما برای کار با ابزار بادی، دبی هوا در فشار کاری عدد مهم‌تری است. یک کمپرسور کوچک ممکن است به ۸ بار برسد، اما اگر دبی آن کم باشد، هنگام کار با پیستوله یا آچار بکس فشار سریع پایین می‌آید و ابزار ضعیف کار می‌کند.
- مصرف هوای ابزار را در کاتالوگ آن پیدا کنید (لیتر در دقیقه یا CFM).
- دبی کمپرسور را در همان فشار کاری مقایسه کنید، نه دبی ورودی تئوری.
- حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد ظرفیت اضافه برای نشتی و ابزار بعدی در نظر بگیرید.
اشتباهات رایج در تنظیم فشار پمپ باد
- کار کردن با حداکثر فشار مخزن: رگلاتور را دور زدن و وصل کردن ابزار مستقیم به مخزن، هم مصرف را بالا می‌برد و هم ابزار را زودتر خراب می‌کند.
- بالا بردن فشار برای جبران دبی کم: این کار مشکل اصلی را حل نمی‌کند و فقط موتور را بیشتر خسته می‌کند.
- تنظیم فشار بدون جریان هوا: فشار رگلاتور را وقتی ابزار در حال کار است بخوانید، چون فشار در حالت سکون و حین کار متفاوت است.
- نادیده گرفتن افت فشار شیلنگ: شیلنگ بلند و باریک تا چند دهم بار افت فشار ایجاد می‌کند.
فشار پمپ باد برای رنگ‌کاری؛ یک نکته کاربردی
در رنگ‌کاری، فشار زیاد باعث پاشش بیش از حد، هدر رفتن رنگ و سطح ناصاف می‌شود و فشار کم باعث ریزش و پوسته پرتقالی شدن رنگ. بهترین روش این است که فشار را از عدد پیشنهادی سازنده پیستوله شروع کنید و روی یک قطعه آزمایشی کمی کم و زیاد کنید تا پاشش یکنواخت به دست آید.
سوالات متداول درباره فشار پمپ باد
حداکثر فشار پمپ باد معمولی چقدر است؟
بیشتر پمپ بادهای خانگی و کارگاهی تک‌مرحله‌ای تا حدود ۸ بار (حدود ۱۱۶ PSI) فشار می‌سازند. مدل‌های دومرحله‌ای صنعتی به ۱۰ تا ۱۲ بار هم می‌رسند.
درجه باد کمپرسور چند باشد؟
درجه یا گیج روی مخزن فشار داخل مخزن را نشان می‌دهد. برای کار باید فشار خروجی را با رگلاتور روی عددی که ابزار نیاز دارد تنظیم کنید، نه حداکثر فشار مخزن.
چرا فشار پمپ باد هنگام کار پایین می‌آید؟
اگر مصرف هوای ابزار از دبی کمپرسور بیشتر باشد، فشار افت می‌کند. نشتی، فیلتر کثیف و شیلنگ نازک هم از دلایل رایج هستند.
۸ بار چند PSI است؟
هر بار حدود ۱۴.۵ PSI است، پس ۸ بار تقریباً ۱۱۶ PSI می‌شود.
جمع‌بندی
برای انتخاب و استفاده درست از پمپ باد، هم واحدهای فشار را بشناسید و هم فرق فشار حداکثر و فشار کاری را بدانید. فشار را با رگلاتور روی نیاز ابزار تنظیم کنید و پرشر سوئیچ را هرگز بالاتر از حد مجاز مخزن نبرید. اگر نمی‌دانید چه کمپرسوری فشار و دبی مناسب کار شما را دارد، از مشاور هوشمند ویکی کمپرسور کمک بگیرید.
