
کمپرسور روشن است، موتور میچرخد و صدای کار کردن هم میآید؛ اما عقربهی فشار بالا نمیرود، چراغ «Load» روشن نمیشود و ابزارهای خط تولید بیباد ماندهاند. وقتی کمپرسور اسکرو بار نمیگیرد، هر دقیقه توقف یعنی برق مصرفشده بدون تولید هوا و خطی که منتظر مانده است.
جواب کوتاه: در بیشتر موارد، لود نشدن کمپرسور اسکرو به یکی از این موارد برمیگردد: فشار شبکه هنوز بالاتر از فشار بار است، شیر برقی (سولنوئید) لود برق نمیگیرد یا گیر کرده، شیر ورودی هوا (اینتیک ولو) باز نمیشود، سنسور یا ترانسمیتر فشار عدد اشتباه میدهد، یا کنترلر در حالت دستی، ریموت یا آلارم مانده است. با یک بررسی ترتیبی از ساده به سخت، بیشتر این خرابیها بدون باز کردن ایرند پیدا میشوند.

کمپرسور اسکرو بار نمیگیرد یعنی چه؟ (توضیح لود و آنلود)
بیشتر کمپرسورهای اسکرو صنعتی با روش «بار و بیبار» (Load/Unload) کار میکنند. موتور روشن میماند، اما کنترلر با باز و بسته کردن شیر ورودی هوا تعیین میکند که ایرند هوا فشرده کند یا نه. وقتی فشار شبکه به حد پایین برسد، کنترلر به شیر برقی فرمان میدهد، شیر ورودی باز میشود و دستگاه «بار میگیرد». وقتی فشار به حد بالا برسد، شیر بسته میشود و دستگاه بیبار میچرخد.
پس «بار نگرفتن» یعنی موتور میچرخد اما ایرند هوا نمیمکد؛ فشار مخزن جداکننده بالا نمیرود و جریان هوا به شبکه نمیرسد. این با حالتی که دستگاه اصلاً استارت نمیشود فرق دارد. اگر با سازوکار داخلی دستگاه آشنا نیستید، اول مقالهی آشنایی با کمپرسور اسکرو و قطعات داخلی آن را بخوانید.
۹ علت اصلی اینکه کمپرسور اسکرو بار نمیگیرد
علتها را به ترتیب احتمال و سادگی بررسی آوردهایم. از بالا شروع کنید تا وقت و هزینهی کمتری صرف شود.
۱. فشار شبکه هنوز بالاتر از فشار بار است
کنترلر فقط وقتی فرمان لود میدهد که فشار به «حد پایین» یا فشار بار برسد. اگر مصرف کم باشد یا مخزن پر باشد، دستگاه درست کار میکند و فقط منتظر افت فشار است. روی نمایشگر، فشار فعلی و عدد تنظیم «Load pressure» را مقایسه کنید. همچنین اگر چند کمپرسور با کنترلر مرکزی کار میکنند، ممکن است دستگاه دیگر اولویت داشته باشد.
۲. خرابی شیر برقی لود (سولنوئید ولو)
شیر برقی، هوای فرمان را به پیستون شیر ورودی میفرستد. اگر بوبین سوخته باشد، سیم آن قطع شده باشد یا مغزی آن به خاطر رطوبت و روغن چسبیده باشد، فرمان لود به شیر ورودی نمیرسد. با آوومتر ولتاژ دو سر بوبین را هنگام فرمان لود بسنجید؛ اگر ولتاژ هست ولی شیر عمل نمیکند، بوبین یا شیر ایراد دارد. اگر ولتاژ نیست، مشکل از رله یا خروجی کنترلر است.

۳. گیر کردن شیر ورودی هوا (اینتیک ولو یا آنلودر)
شیر ورودی معمولاً یک صفحه یا پروانه است که با فنر و پیستون کوچک باز و بسته میشود. رسوب روغن و گردوغبار، اورینگ پاره یا فنر شکسته باعث میشود شیر در حالت بسته بماند. نشانهی رایج این است که شیر برقی صدای کلیک میدهد اما فشار مخزن بالا نمیرود. سرویس شیر ورودی با کیت تعمیر سازنده معمولاً مشکل را حل میکند.
۴. سنسور فشار، ترانسمیتر یا پرشر سوئیچ معیوب
کنترلر تصمیم لود را بر اساس عدد سنسور فشار میگیرد. اگر ترانسمیتر خراب باشد یا لولهی کوچک آن گرفته باشد، ممکن است فشار را بیشتر از واقعیت نشان دهد و کنترلر فکر کند شبکه پر است. عدد نمایشگر را با یک گیج مکانیکی سالم روی مخزن مقایسه کنید. در دستگاههای قدیمیتر که پرشر سوئیچ دارند، کنتاکتهای سوئیچ را هم بررسی کنید.
۵. حالت کنترلر: دستی، ریموت، تأخیر استارت یا آلارم
بسیاری از کنترلرها بعد از استارت، چند ثانیه صبر میکنند تا موتور از حالت ستاره به مثلث برود و بعد لود کنند. اگر دستگاه روی «Unload دستی» یا «Remote» تنظیم شده باشد و سیگنال بیرونی نرسد، هرگز بار نمیگیرد. هشدارهای فعال مثل دمای بالا، فیلتر گرفته یا خطای سنسور هم ممکن است جلوی لود را بگیرند. اگر هشدار دمای بالا دارید، مقالهی داغ کردن کمپرسور اسکرو و خطای دمای بالا را ببینید.
۶. ایراد شیر حداقل فشار (MPV)
شیر حداقل فشار بعد از مخزن جداکننده قرار دارد و تا فشار داخلی به حد معینی نرسد، هوا را به شبکه نمیفرستد. اگر این شیر در حالت باز گیر کند، فشار داخلی کافی برای روغنکاری و فرمان ساخته نمیشود؛ اگر بسته گیر کند، دستگاه زود به حد بالا میرسد و آنلود میشود و به نظر میرسد بار نمیگیرد.
۷. نشتی در لولههای فرمان و شیر تخلیه
لولههای کوچک فرمان که هوا را به شیر ورودی و شیر تخلیه (Blow-down) میرسانند، اگر ترک داشته باشند یا اتصالشان شل باشد، فرمان کامل نمیرسد. همچنین اگر شیر تخلیهی مخزن جداکننده باز بماند، هوای فشرده مدام بیرون میرود و فشار بالا نمیآید. صدای فسفس دائمی نزدیک فیلتر هوا یا صدا خفهکن تخلیه، نشانهی همین مشکل است.
۸. فیلتر هوای خیلی کثیف
فیلتر هوای گرفته، بهخصوص در محیطهای پرگردوغبار، مکش ایرند را کم میکند. دستگاه شاید کمی بار بگیرد ولی فشار و دبی کافی نمیسازد. نشانگر اختلاف فشار فیلتر یا پیغام کنترلر را چک کنید و فیلتر را طبق زمانبندی سازنده عوض کنید.
۹. مشکل برقی: رله لود، کنتاکتور یا تایمر ستارهمثلث
اگر موتور در حالت ستاره بماند و به مثلث نرود، کنترلر اجازهی لود نمیدهد. رلهی خروجی لود روی برد کنترلر هم ممکن است سوخته باشد. این بخش باید فقط توسط برقکار یا تکنسین مجاز بررسی شود.
جدول عیبیابی لود نشدن کمپرسور اسکرو
| علت | نشانه | راه حل |
|---|---|---|
| فشار شبکه بالای حد بار | فشار نمایشگر بالاست، هشدار ندارد | طبیعی است؛ تنظیم فشار بار را بررسی کنید |
| شیر برقی لود | کلیک نمیزند یا بوبین داغ و بیاثر است | تست ولتاژ و مقاومت بوبین، تمیزکاری یا تعویض |
| شیر ورودی هوا | شیر برقی کار میکند ولی فشار بالا نمیرود | سرویس با کیت تعمیر، تعویض اورینگ و فنر |
| سنسور/ترانسمیتر فشار | عدد نمایشگر با گیج مکانیکی فرق دارد | کالیبره یا تعویض سنسور، باز کردن لولهی سنسور |
| حالت کنترلر یا آلارم | پیغام Remote، Manual یا هشدار فعال | تنظیم حالت محلی/خودکار و رفع علت هشدار |
| شیر حداقل فشار | آنلود سریع یا فشار داخلی پایین | بازدید و تعویض فنر و سیت شیر |
| نشتی فرمان یا شیر تخلیه | صدای فسفس دائمی از صدا خفهکن | تعویض لوله و اتصال، سرویس شیر تخلیه |
| مشکل برقی ستارهمثلث | موتور در دور پایین/ستاره میماند | بررسی تایمر، کنتاکتور و رله توسط برقکار |

مراحل عیبیابی گامبهگام وقتی کمپرسور اسکرو لود نمیشود
- نمایشگر را بخوانید: حالت دستگاه (Auto، Manual، Remote)، هشدارهای فعال و فشار فعلی را یادداشت کنید.
- فشار واقعی را مقایسه کنید: عدد سنسور را با گیج مکانیکی مخزن یا شبکه بسنجید.
- به صدای شیر برقی گوش دهید: هنگام فرمان لود باید کلیک یا صدای عبور هوا شنیده شود.
- ولتاژ بوبین را تست کنید: فقط توسط فرد مجاز و طبق نقشهی برق دستگاه.
- شیر ورودی را بررسی کنید: بعد از خاموش کردن و تخلیهی کامل فشار، حرکت آزاد صفحهی شیر را چک کنید.
- لولههای فرمان و شیر تخلیه: دنبال نشتی، ترک و اتصال شل بگردید.
- فیلتر هوا و سابقهی سرویس: اگر زمان سرویس گذشته، اول قطعات مصرفی را عوض کنید.
⚠️ هشدار ایمنی
پیش از باز کردن هر قطعهای از مدار هوا یا روغن، دستگاه را خاموش و برق را قفل (Lock-out) کنید و صبر کنید تا فشار مخزن جداکننده کاملاً صفر شود. روغن داخل کمپرسور اسکرو داغ و تحت فشار است و میتواند سوختگی شدید ایجاد کند. هرگز شیر برقی یا شیر ورودی را با سیمکشی موقت یا بستن دستی دور نزنید.
کمپرسور اسکرو زود آنلود میشود یا اصلاً لود نمیشود؟ فرق را بشناسید
گاهی دستگاه بار میگیرد اما بعد از چند ثانیه آنلود میشود. این معمولاً به تنظیم نزدیک فشار بار و بیبار، حجم کم مخزن ذخیره، سنسور فشار یا شیر حداقل فشار مربوط است و با حالت «اصلاً لود نشدن» فرق دارد. در لود نشدن کامل، فشار مخزن جداکننده تقریباً بالا نمیرود؛ اما در آنلود زودهنگام، فشار بالا میرود و سریع به حد بالا میرسد. برای آشنایی بیشتر با روشهای کنترل ظرفیت، صفحهی کمپرسور اسکرو دوار در ویکیپدیا توضیح خوبی از کنترل لود و آنلود، مدولاسیون و دور متغیر دارد.

چطور از تکرار مشکل لود نشدن جلوگیری کنیم؟
- کیت تعمیر شیر ورودی و شیر حداقل فشار را طبق ساعت کارکرد پیشنهادی سازنده عوض کنید.
- هوای فرمان را خشک و تمیز نگه دارید؛ رطوبت و روغن، دشمن شیر برقیاند.
- فیلتر هوا، فیلتر روغن و سپراتور را بهموقع تعویض کنید.
- هر چند ماه یک بار، سنسور فشار را با گیج مرجع مقایسه کنید.
- تاریخچهی هشدارهای کنترلر را بخوانید؛ بسیاری از خرابیها قبلاً هشدار دادهاند.
💡 نکتهی مهم
قبل از تعویض قطعات گران، همیشه فشار واقعی را با یک گیج مکانیکی چک کنید. بسیاری از موارد «بار نگرفتن» در واقع یک سنسور فشار معیوب است که عدد بالاتری از واقعیت نشان میدهد.
جمعبندی
وقتی کمپرسور اسکرو بار نمیگیرد، معمولاً ایراد در زنجیرهی فرمان لود است: سنسور فشار، کنترلر، شیر برقی و شیر ورودی هوا. از سادهترین مورد یعنی فشار شبکه و حالت کنترلر شروع کنید، بعد سراغ شیر برقی و شیر ورودی بروید و در نهایت مدار برقی را بررسی کنید. سرویس منظم شیرها و تعویض بهموقع فیلترها، احتمال این خرابی را بسیار کم میکند. برای مقادیر دقیق فشار و فواصل سرویس، همیشه دفترچهی سازندهی دستگاه خود را ملاک قرار دهید.
سؤالات متداول درباره بار نگرفتن کمپرسور اسکرو
چرا کمپرسور اسکرو روشن میشود ولی باد نمیدهد؟
یعنی موتور میچرخد ولی دستگاه لود نشده است. رایجترین علتها شیر ورودی بستهمانده، شیر برقی معیوب، سنسور فشار خراب یا حالت دستی/ریموت کنترلر است.
کمپرسور اسکرو چقدر بعد از روشن شدن بار میگیرد؟
معمولاً بعد از چند ثانیه که موتور از ستاره به مثلث رفت و فشار داخلی کمی بالا آمد. زمان دقیق در دفترچهی سازنده آمده است.
فرق لود و آنلود در کمپرسور اسکرو چیست؟
در لود، شیر ورودی باز است و ایرند هوا فشرده میکند. در آنلود، شیر بسته است و موتور با مصرف برق کمتر بیبار میچرخد تا فشار شبکه افت کند.
خرابی شیر ورودی هوا چه علائمی دارد؟
بار نگرفتن با وجود کلیک شیر برقی، ورود روغن به فیلتر هوا هنگام خاموشی، آنلود ناقص و نوسان فشار از علائم رایج آن است.
آیا میتوان شیر برقی لود را موقتاً دور زد؟
خیر. دور زدن شیر برقی یا بستن دستی شیرها میتواند فشار بیش از حد و آسیب جدی ایجاد کند. قطعهی معیوب را تعمیر یا تعویض کنید.
چرا کمپرسور اسکرو زود آنلود میشود؟
اختلاف کم بین فشار بار و بیبار، مخزن ذخیرهی کوچک، سنسور فشار معیوب یا مصرف خیلی کم شبکه از دلایل رایج آنلود زودهنگام است.
پرسش و پاسخ در انجمن: این موضوع در انجمن تخصصی ویکی کمپرسور هم بررسی شده است؛ اگر سؤالی دارید همانجا بپرسید: کمپرسور اسکرو بار نمیگیرد (لود نمیشود)؛ علت چیست و چه کنیم؟